മെറ്റാ-അനാലിസിസ് എന്ന പേര് വന്ന വഴിയും അതിന്റെ ചരിത്രവും താഴെ പറയുന്നപ്രകാരമാണ്:
എന്തുകൊണ്ട് ഈ പേര് വന്നു?
'അനാലിസിസുകളുടെ അനാലിസിസ്' (Analysis of analyses) അഥവാ 'പഠനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം' എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് മെറ്റാ-അനാലിസിസ് (Meta-analysis) എന്ന പേര് ഇതിന് ലഭിച്ചത്.
* ജീൻ വി. ഗ്ലാസ് (Gene V. Glass): 1976-ൽ അമേരിക്കൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റീഷ്യനായ ജീൻ വി. ഗ്ലാസ് ആണ് ഈ പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. സ്വതന്ത്രമായി നടന്ന ഒന്നിലധികം പഠനങ്ങളിലെ വിവരങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചേർത്ത് സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ (statistics) സഹായത്തോടെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രീതിയെ അദ്ദേഹം "മെറ്റാ-അനാലിസിസ്" എന്ന് വിളിച്ചു.
* 'മെറ്റാ' (Meta-) എന്ന പ്രിഫിക്സ്: അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കൃതികളിൽ നിന്നാണ് 'മെറ്റാ' എന്ന ഗ്രീക്ക് പദം ഉത്ഭവിച്ചത്. കാലക്രമേണ, ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് തന്നെയുള്ള ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പഠനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെയാണ് ഗവേഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ഈ പേര് വന്നത്.
1904-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർക്കായുള്ള ടൈഫോയ്ഡ് വാക്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി പരിശോധിക്കാൻ പ്രശസ്ത സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റീഷ്യനായ കാൾ പിയേഴ്സൺ 11 വ്യത്യസ്ത പഠനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേർത്ത് വിശകലനം ചെയ്തു. ഇതാണ് പിൽക്കാലത്ത് 'മെറ്റാ-അനാലിസിസ്' (Meta-analysis) എന്നറിയപ്പെട്ട രീതിയുടെ ആദ്യ രൂപം. ഈ വലിയ വിശകലനത്തിലൂടെ വാക്സിൻ ഫലപ്രാപ്തി കുറവാണെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
